Chrystus

Opis. Obraz owalny, zawiera przedstawienie błogosławiącego Chrystusa wyobrażonego jako Salvator Mundi – Zbawca Świata, co podkreślono ukazując glob ziemski. Chrystus na ciemnobrązowym tle, rozświetlonym głównie wokół jego głowy dzięki regularnie rozłożonym promieniom. Tło dodatkowo urozmaicone przez powiewający za postacią szarobłękitny płaszcz. Jezus stojący, wyobrażony więcej niż w 3/4 wysokości postaci (niewidoczne jedynie jego stopy i kostki), zwrócony nieco w lewą heraldycznie stronę, z widocznym pod szatami lewym kolanem nieznacznie ugiętym. Głowa skierowana niemal na wprost, minimalnie zwrócona w przeciwną stronę niż reszta ciała, twarz o bardzo delikatnych, ale wyraźnie męskich rysach, z bardzo krótkim, rzadkim zarostem z brodą oraz z długimi włosami, opadającymi w lokach na prawe ramię, a z drugiej strony na plecy. Karnacja twarzy lekko zaróżowiona na policzkach, oczy ciemne, zarost i włosy jasnokasztanowe. Chrystus prawą rękę zgiętą ma w łokciu, błogosławiąca dłoń widoczna jest z lewej strony (heraldycznie) od osi pola obrazu, na tle lewego barku postaci. Lewa opuszczona w dół, w bok – dłonią Jezus obejmuje krzyżyk wieńczący kulę świata. Salwator ubrany w długą, prostą, czerwoną szatę z długimi, dość szerokimi rękawami i w przerzucony przez lewe ramię szarobłękitny, bogato sfałdowany płaszcz, z przodu opadający w dół skosem z lewej strony postaci na prawą, z tyłu rozwiany. Duża kula widoczna częściowo po prawej (od patrzącego) stronie pola obrazu u dołu, szara, z białawymi refleksami światła na wypukłej powierzchni, zwieńczona brązowym (w domyśle złotym) krzyżem o delikatnych kwiatonach na zakończeniach ramion. Rama częściowo ażurowa. W ogólnym zarysie owalu, lekko wydłużonego na osi pionowej. U góry dekoracja ramy nieco bardziej rozbudowana, ma charakter zwieńczenia, na osi którego, u szczytu róg z pękiem lilii i róż (odtworzonych podczas ostatniej konserwacji). Rama od dołu ścięta prosto. Zbudowana z symetrycznych, wielowarstwowych splotów wici akantowej w białym kolorze polerowanego gruntu, o ostrej stylizacji (ale jeszcze nie usychającej) oraz złotych róż. Opisane sploty wzbogacone motywami w całości lub częściowo złotymi: profilowanymi listwami, odcinkami marszczonej wstęgi o różnej szerokości, przeważnie poskręcanej (z wolutowymi zakończeniami) oraz rogami pełniącymi rolę wazonów na kwiaty.

Historia: Obraz należy do cyklu dziewięciu kompozycji ufundowanych przez jezuitów świdnickich w ramach trwającej kilkadziesiąt lat gruntownej barokizacji gotyckiego wnętrza kościoła w Świdnicy. Obrazy zamówiono w 1700 roku u dwóch śląskich malarzy: cztery u Knechtla oraz pięć u Johanna Jacoba Eybelwiesera Młodszego. Knechtel namalował swoje obrazy zapewne dość szybko, już około 1700 roku, natomiast Eybelwieser – sądząc z sygnatur wraz z datami odkrytych w czasie konserwacji na niektórych jego obrazach z cyklu – ukończył swoją część zlecenia dopiero w 1710 roku i zapewne wtedy sporządzono bogate ramy do wszystkich płócien.

Charakterystyka: Obraz należy do cyklu, który miał za zadanie zilustrować zasługi jezuitów w dziejach Kościoła Katolickiego przez ukazanie najwybitniejszych przedstawicieli zakonu. Jednak zleceniodawcy słusznie uznali za niezbędne, aby ukazać jezuickich świętych w kontekście całej historii Zbawienia. Dlatego cykl rozpoczynają – zawieszone najbliżej ołtarza głównego kościoła – przedstawienia Chrystusa (jako Zbawcy Świata) i Matki Boskiej (ukazanej w kontekście Zwiastowania – a więc Wcielenia – tym samym jako Matki Boga). Tę część cyklu, do której należy omawiany obraz świdniccy zakonnicy powierzyli do wykonania wrocławskiemu malarzowi cechowemu, Johannowi Jacobowi Eybelwieserowi. Jego dzieło, odznaczające się delikatnością i precyzją w sposobie malowania ukazuje Jezusa w ruchu, działającego, wprawiającego świat w ruch – nie zaś, jak to bywało często we wcześniejszych epokach przedstawionego frontalnie, hieratycznego i zastygłego na tronie w roli władcy świata.